Υπάρχουν εικόνες που δεν απλώς αποτυπώνουν ένα γεγονός — γίνονται σύμβολα εποχής. Μια τέτοια εικόνα τραβήχτηκε σαν σήμερα, την 1η Φεβρουαρίου 1968 κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Βιετνάμ, στη γεμάτη ένταση και αίμα πόλη της Σαϊγκόν (σημερινό Χο Τσι Μινχ). Παραμένει ίσως η πιο διάσημη φωτογραφία του Πολέμου στο Βιετνάμ, που φούντωσε το αντιπολεμικό κίνημα στις ΗΠΑ
Ο Αμερικανός φωτορεπόρτερ Έντι Άνταμς, του πρακτορείου Associated Press, απαθανάτισε μια στιγμή που δεν θυμίζει καθόλου απλή είδηση, αλλά κυριολεκτικά γονάτισμα της συνείδησης της ανθρωπότητας. Μία από τις πλέον γνωστές φωτογραφίες του 20ού αιώνα…
Στη φωτογραφία βλέπουμε τον στρατηγό Νγκουγιέν Νγκοκ Λόαν, αρχηγό της αστυνομίας του νοτίου Βιετνάμ, να εκτελεί εν ψυχρώ έναν κρατούμενο Βιετκόνγκ — τον Νγκουγιέν Βαν Λεμ. Είναι η στιγμή που το όπλο κατεβαίνει κατά πάνω στον Λεμ, μπροστά στα έκπληκτα μάτια του φωτογράφου και εκατομμυρίων ανθρώπων που θα δουν την εικόνα στον Τύπο και στην τηλεόραση.
Η σκηνή που αιχμαλωτίστηκε στη φωτογραφική μηχανή δεν ήταν μια «νόμιμη στρατιωτική πράξη», αλλά μια προσωπική εκτέλεση, με τις πιο σκοτεινές αποχρώσεις ανθρώπινης αποφασιστικότητας και βίας. Παρά τις προσπάθειες δικαιολόγησης από τον Λόαν, που υποστήριξε ότι ενήργησε από εκδικητική αγανάκτηση επειδή ο Λεμ και οι σύντροφοί του είχαν προηγουμένως σκοτώσει αστυνομικούς και μέλη των οικογενειών τους, η εικόνα έδωσε νέα διάσταση στον τρόπο που βλέπουμε τον πόλεμο.
Η φωτογραφία έκανε τον γύρο του κόσμου και δεν έγινε απλώς μία είδηση, αλλά σύμβολο της βαρβαρότητας του Πολέμου του Βιετνάμ και της απώλειας του ηθικού πλεονεκτήματος που οι ΗΠΑ επιδίωκαν να διατηρήσουν.
Ο Άνταμς τιμήθηκε το 1969 με το βραβείο Pulitzer για το ρεπορτάζ του. Αλλά, σε μια από τις πιο συγκλονιστικές και ειλικρινείς αναδρομές στην ίδια του τη δουλειά, αργότερα ο ίδιος είπε ότι λυπήθηκε για τον αντίκτυπο της φωτογραφίας — όχι επειδή δεν ήταν αληθινή, αλλά επειδή, όπως έγραψε ο ίδιος: «Ο στρατηγός σκότωσε ένα Βιετκόνγκ κι εγώ τον σκότωσα με τη φωτογραφική μου μηχανή»…