Δεν γεννήθηκε από κρατική απόφαση, αλλά από μια προσωπική τραγωδία…
Στα τέλη του 19ου αιώνα, ο Ζωρζής Δρομοκαΐτης, Χιώτης έμπορος που είχε αποκτήσει τεράστια περιουσία στο εξωτερικό, βρέθηκε αντιμέτωπος με κάτι που τότε δεν είχε ούτε όνομα ούτε θεραπεία: την ψυχική ασθένεια της συζύγου του.
Η γυναίκα του νοσηλεύτηκε σε ένα από τα πρόχειρα φρενοκομεία της εποχής. Οι συνθήκες ήταν απάνθρωπες. Χωρίς ουσιαστική ιατρική φροντίδα, χωρίς αξιοπρέπεια, χωρίς ελπίδα. Η εμπειρία αυτή τον συγκλόνισε. Λίγο πριν τον θάνατό του, το 1880, όρισε με τη διαθήκη του τη διάθεση 500.000 γαλλικών φράγκων — ποσό τεράστιο για την εποχή — για την ίδρυση ενός οργανωμένου ψυχιατρικού νοσοκομείου στην Ελλάδα. Όχι ως άσυλο εγκλεισμού, αλλά ως χώρο θεραπείας και περίθαλψης.
Το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής άνοιξε τελικά τις πύλες του την 1η Οκτωβρίου 1887, με την ονομασία Φρενοκομείο Ζωρζή και Ταρσής Δρομοκαΐτου. Σχεδιάστηκε με βάση τα πιο προοδευτικά ευρωπαϊκά πρότυπα της εποχής και αποτέλεσε ένα από τα πρώτα ιδρύματα στη χώρα που επιχείρησαν να αντιμετωπίσουν την ψυχική ασθένεια ως ιατρικό και κοινωνικό ζήτημα, και όχι ως λόγο απομόνωσης ή τιμωρίας.
Στα χρόνια που ακολούθησαν, το Δρομοκαΐτειο συνδέθηκε με πρόσωπα και ιστορίες που άφησαν το αποτύπωμά τους στην ελληνική πνευματική και κοινωνική ζωή. Δεν υπήρξε ποτέ απλώς ένα νοσοκομείο. Υπήρξε — και παραμένει — καθρέφτης της στάσης της ελληνικής κοινωνίας απέναντι στην ψυχική υγεία: άλλοτε χώρος φροντίδας και ελπίδας, άλλοτε χώρος σκληρής πραγματικότητας.
Ίσως αυτό να είναι και το πιο δύσκολο, αλλά και το πιο αληθινό κομμάτι της ιστορίας του. Ότι γεννήθηκε από πόνο — και υπάρχει για να τον απαλύνει…
