Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ – Ο «ποταμός» που άλλαξε τη ροή της μουσικής

“Αυτό που ρωτά ο Θεός τον άνθρωπο μπροστά στις πύλες του παραδείσου δεν είναι τίποτε άλλο παρά μόνον, αν χρησιμοποίησε ορθά, χωρίς σπατάλη, τον χρόνο που του δόθηκε.”

Johann Sebastian Bach

Στις 28 Ιουλίου του 1750 έφυγε από τη ζωή ο δημιουργός που με το θεωρητικό του και συνθετικό του έργο, άλλαξε όλη την ροή της μετέπειτα μουσικής εξέλιξης, ο Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ, για τον οποίο ο Μπετόβεν έλεγε : «Δεν έπρεπε να ονομάζεται Μπαχ («ρυάκι» στα γερμανικά), αλλά Ποταμός!».

Γερμανός συνθέτης, διευθυντής ορχήστρας, μουσικοπαιδαγωγός και εκτελεστής (οργανίστας, κλειδοκυμβαλίστας, βιολίστας και βιολονίστας) της περιόδου Μπαρόκ.

Υπήρξε αναμφισβήτητα ο μεγαλύτερος συνθέτης αυτής της περιόδου, καθώς και ένας από τους σπουδαιότερους στην ιστορία της έντεχνης Δυτικής μουσικής. Τα περισσότερα από 1.000 έργα του που έχουν διασωθεί έως τις μέρες μας, φέρουν όλα τα χαρακτηριστικά της εποχής Μπαρόκ, τα οποία και απογειώνουν στην τελειότητα.

Η θρησκευτικότητα, η μουσική και ο θάνατος σημαδεύουν τον Μπαχ, από την αρχή ως το τέλος της ζωής του. Κατάφερε να συγχωνεύσει μέσα στο έργο του μουσικά στοιχεία και πνευματικές παραδόσεις του παρελθόντος και της εποχής του, με ισχυρές επιδράσεις από τη γαλλική και ιταλική μουσική, ενώ παράλληλα εισήγαγε νέους μουσικούς δρόμους, κυρίως με το τελευταίο του έργο, «η Τέχνη της Φούγκας», γραμμένο στα 1740. Χρησιμοποίησε κατά κόρον τη δύσκολη τέχνη της αντίστιξης, εξελίσσοντας το πολυφωνικό αυτό είδος με την τέχνη της φούγκας. Το θαυμάσιο είναι ότι η τεράστια ποικιλία των μορφών και μουσικών ειδών που καλλιέργησε ο Μπαχ, οδηγεί σε μια υπέρτατη ενότητα.

Η πνευματικότητα και η εσωτερικότητα των έργων του μαρτυρούν τη σχέση του μεγάλου συνθέτη με το αόρατο, την αιωνιότητα, την αθανασία της ψυχής, τη λύτρωση που εκείνη βρίσκει στην επαφή της με το ιερό και με τη μουσική που στοχεύει στην εξύψωσή της προς το θεό.

Η ζωή του ολόκληρη ήταν συνυφασμένη με το έργο του. Από όλα τα γεγονότα και τα χαρακτηριστικά της ζωής του το πιο σημαντικό ήταν ο τρόπος που αντιμετώπιζε τις φοβερές δοκιμασίες που αυτή του έβαλε, καθώς και η αφοσίωση στο έργο του, η ασταμάτητη εργασία και διάθεση προσφοράς, η συνεχής μελέτη με στόχο την εξέλιξη της μουσικής του.