Επιστολή του προέδρου της ΙΟΝΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ, συνάδελφου Σαράντου Φιλιππόπουλου προς τα μέλη του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης (Ε.Σ.Ρ.)
>
Οι ζωές μας “αδειανές”,
αλλά δε μας πειράζει αφού…
“Επιβιώνουμε” μέσα από τις ζωές των Άλλων
>
>
Κυρίες-οι,
Ο σύλλογός μας εκπροσωπεί τους εργαζόμενους και συνταξιούχους στην Alpha Bank που προέρχονται από την πρώην Ιονική Τράπεζα. Διαχρονική πεποίθησή μας είναι ότι ο συνδικαλισμός δεν πρέπει να περιορίζεται στα στενά όρια της διεκδίκησης των αιτημάτων των εργαζομένων, αλλά να αποτελεί ένα ζωντανό κύτταρο της κοινωνίας, που εκπαιδεύει και διαμορφώνει συνειδήσεις.
Παρόμοιος και εξόχως σημαντικός είναι και ο ρόλος που έχετε αναλάβει με τη συμμετοχή σας στο Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης, σε μία περίοδο βαθιάς και παρατεταμένης κρίσης των θεσμών και των αξιών που συνθέτουν την εθνική, πολιτισμική και πολιτική μας ταυτότητα. Από τη σημαίνουσα θέση σας είστε επιφορτισμένοι με την τεράστια ευθύνη της υπεράσπισης της ελευθεροφωνίας και του ελέγχου, στα πλαίσια μίας ευνομούμενης δημοκρατικής Πολιτείας, της νομιμότητας και της λειτουργίας του ραδιοτηλεοπτικού τοπίου στη χώρα μας, που δυστυχώς τις τελευταίες δεκαετίες έχει διαμορφωθεί με όρους διαπλοκής, εξυπηρέτησης συμφερόντων και αναξιοπιστίας.
Το έργο που έχετε να φέρετε εις πέρας είναι άκρως απαιτητικό και πολύπλοκο, λαμβάνοντας υπ’ όψη την
ανεξέλεγκτη δύναμη που έχουν αποκτήσει τα ΜΜΕ, ιδιαίτερα μετά την άκρατη ιδιωτικοποίηση του χώρου της ενημέρωσης και τους μηχανισμούς προπαγάνδας που διαθέτουν για τον επηρεασμό της κοινής γνώμης, φαινόμενο που αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους για τη δημοκρατία μας λόγω της αλλοτρίωσης που μπορεί να επιφέρει στην ελληνική κοινωνία και δη στη νέα γενιά της πατρίδας μας.
Στο βωμό του κέρδους, της τηλεθέασης, της εξυπηρέτησης συμφερόντων και επηρεασμού της κοινής γνώμης, τα κατεστημένα πλέον ΜΜΕ έχουν διαπράξει σοβαρά εγκλήματα σε βάρος της κοινωνίας, των θεσμών και τελικά της ζωής μας, που μέχρι στιγμής καμία θεσμική Αρχή δε στάθηκε ικανή να αναχαιτίσει ή να περιορίσει, ώστε η “σιωπηρή πλειοψηφία” του ελληνικού λαού να νιώσει προστατευμένη απέναντι στην ασυδοσία της προπαγάνδας και της “ιδεολογίας του κέρδους” και του άκρατου καταναλωτισμού.
>
Ένας λαός φυλακισμένος στο… μνημονιακό “Survivor”
Αφορμή για τη συγκεκριμένη επιστολή λάβαμε από την προβολή της εκπομπής “Survivor” που μεταδίδεται με μεγάλη τηλεθέαση αυτήν την περίοδο και αποτελεί, πιστεύουμε, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της υποβάθμισης της ποιότητας του τηλεοπτικού προϊόντος, αλλά και της μετάλλαξης που έχει υποστεί η κοινωνία μας μέσα από τις διεργασίες της αχαλίνωτης κυριαρχίας των ιδιωτικών ΜΜΕ τα τελευταία περίπου 30 χρόνια.
Πρόκειται για μία εκπομπή που ανήκει στην ευρύτερη κατηγορία των “reality show” που κομίζει αρνητικά πρότυπα και υπο-αξίες στους τηλεθεατές, που ως επί το πλείστον μάλιστα είναι νεαρής ηλικίας. Ένα ακραία διαστροφικό, ανταγωνιστικό, “αθλητικό παιχνίδι”, στο οποίο ανώνυμοι και διάσημοι αποκομμένοι από το κοινωνικό περιβάλλον, διεκδικούν μέχρι “τελικής πτώσεως” το έπαθλο που συνήθως είναι η… τροφή ! Αφού δεν έχει άρτο, πάρτε θεάματα… με άρτο!. Παραβιάζοντας την προσωπικότητα και την ιδιωτικότητα των συμμετεχόντων, συγχρόνως μας καθιστά “ηδονοβλεψίες” μίας ζωής και περιπέτειας που ίσως να θέλαμε να ζήσουμε οι τηλεθεατές, για να ξεφύγουμε από τη μιζέρια που μας περιβάλλει.
Η σχέση της συγκεκριμένης και των παρόμοιων εκπομπών με το κοινό είναι αλληλοτροφοδοτούμενη: αφενός μεν δημιουργούν κίβδηλα πρότυπα και εξωτερικεύουν τα χειρότερα ένστικτα, τον ατομικισμό και το ναρκισσισμό που ολοένα και περισσότερο χαρακτηρίζουν τις δυτικές κοινωνίες και αφετέρου δε, η τεράστια αποδοχή τους είναι ενδεικτική της παρακμής της πολιτισμικής μας ταυτότητας.
Η ανάγκη μας να ανήκουμε κάπου και να συνυπάρχουμε με άλλους σε ομαδικές συνθήκες, αντί να ικανοποιείται μέσα από την πραγματική κοινωνικοποίηση και συμμετοχή στα κοινά, με τις συνακόλουθες θετικές συνέπειες για τη λειτουργία της Πολιτείας μας, βρίσκει την ανταπόκρισή της σε τηλεοπτικά “σκουπίδια”, τα οποία παρακολουθεί από “ασφαλή απόσταση” ο τηλεθεατής, χωρίς να χρειάζεται να… κουνήσει το δαχτυλάκι του (εκτός αν χρειαστεί να
πατήσει το κουμπί για να ανοίξει η τηλεόραση, ο υπολογιστής, το ραδιόφωνο κ.ο.κ…). Παράλληλα, γίνεται παρατηρητής της “ζωής των άλλων” και η όποια κοινωνικοποίησή του εξαντλείται στο σχολιασμό, με όρους φανατισμού μάλιστα, με άλλους αδρανείς τηλεθεατές-οπαδούς. Ο γηπεδικός και κομματικός χουλιγκανισμός έχει αλλάξει πλέον πεδίο έκφρασης και έχει μεταφερθεί στον καναπέ του σπιτιού μας ή στην οθόνη του υπολογιστή μας, ενδεικτικό και αυτό του αυξανόμενου ατομικισμού.
Στα πλαίσια μάλιστα μίας κοινωνίας που βρίθει περιορισμών, απουσίας εναλλακτικών και προοπτικής, το “σκέφτομαι άρα υπάρχω” αντικαταστάθηκε με το “καταναλώνω άρα υπάρχω” και η απώλεια της δυνατότητάς μας να καταναλώνουμε όπως πριν, μας καθιστά εξόριστους και περιττούς, απομονωμένους, ανήμπορους και οργισμένους. Ο ματαιωμένος εγωισμός του τηλεθεατή, μέτοχου της κατά τα άλλα ναρκισσιστικής, αλλά συνάμα φτωχοποιημένης κοινωνίας μας, ανακουφίζεται μερικά μέσω της ταύτισης με τους παίκτες στο γυαλί. Γιατί αυτοί μοιάζουν να λειτουργούν ως προικισμένοι αντιπρόσωποί μας. Μας υποκαθιστούν σ’ ένα παρόμοιο με το δικό μας αγώνα όπου πρέπει να ικανοποιηθούν οι ουσιώδεις ανάγκες: της ασφάλειας, της κοινωνικής αποδοχής, της αυτοεκτίμησης και της αυτοπραγμάτωσης Έναν αγώνα που, όμως, λαμβάνει χώρα κάπου ανάμεσα στα διαλείμματα για διαφημίσεις πληθώρας καταναλωτικών αγαθών (!).
Το Survivor μας “διδάσκει” ότι για την “επιβίωση” μπορεί κανείς να πατά επί πτωμάτων ανερυθρίαστα. Η προδοσία του διπλανού και τα πισώπλατα μαχαιρώματα είναι πταίσματα που επιβραβεύονται με τηλεθέαση, από την οποία πλουτίζουν πανίσχυρα media και πολυεθνικές. Με άλλα λόγια: ατομικισμός, προδοσία, αλληλοεξόντωση, απαξίωση των άλλων, κατάρρευση των ηττημένων, αποκλεισμός των αδύναμων… Σας θυμίζει μήπως κάτι;;;;
Είναι το τρίπτυχο “Απάθεια – Άρτος και θεάματα – Ατομικισμός” που πρέπει να εμπεδώσουν οι τηλεθεατές τόσο στο χρόνο ψυχαγωγίας τους, όσο και στην καθημερινότητά τους…
“Ο θάνατος σου η ζωή μου” είναι το νέο κυρίαρχο ιδεολόγημα, σε έναν κόσμο που προκρίνει την τυφλή υπακοή στους άνωθεν και το χαφιεδισμό για την επιβίωση (και όχι την αξιοπρεπή ζωή) στα στενά όρια που του επιβάλλει ο αόρατος και πανταχού παρών big brother, αντί για την αμφισβήτηση των κανόνων και της κόλασης που αυτοί επιβάλλουν.
Δεν είναι τυχαίο ότι το συγκεκριμένο πρόγραμμα και άλλα αντίστοιχης χαμηλής ποιότητας, προβάλλονται την εποχή της φτώχειας, της εξαθλίωσης και της παρακμής. Η κοινωνία μας ζει το δικό της… survivor, στο οποίο επιβιώνουν οι πιο εύκολα προσαρμόσιμοι στις νέες συνθήκες. Για τους υπόλοιπους υπάρχει ο υποβιβασμός, η απόρριψη και τελικά ο εξοστρακισμός τους. Δυστυχώς οι αναλογίες είναι ανατριχιαστικά προφανείς…
>
Να μη συνηθίσουμε στη βαρβαρότητα
Η ανεκτικότητα πλέον των πολιτών που ακόμα ελπίζουμε σε μία ορθολογική κοινωνία, με κανόνες λειτουργίας και αξίες, έχει εξαντληθεί, αφού έχουμε υποστεί στο παρελθόν αντίστοιχα “φαινόμενα big brother”. Είναι ξεκάθαρο ότι αυτά τα εισαγόμενα συνήθως μοντέλα -μάλιστα σε υποβαθμισμένη ποιότητα σε σχέση με το εξωτερικό- αποτελούν μέρος της παραπλάνησης και του αποπροσανατολισμού που προσπαθούν να μας επιβάλουν, με στόχο να καθηλώσουν και καθυποτάξουν κάθε δυνατότητα δημιουργίας και αντίστασης, με την προβολή και επικράτηση στους κόλπους της νεολαίας ενός αποχαυνωμένου προτύπου καταναλωτή-ανθρώπου (με αυτήν τη σειρά και όχι αντίστροφα).
Μία νεολαία που βιώνει τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης και πολιτισμικής παρακμής, χωρίς να ευθύνεται, και αν συνεχίζουμε να τους σερβίρουμε μόνο μιζέρια, απαξίωση και αθλιότητες από τα πανίσχυρα ΜΜΕ, θα μετατρέψουμε την ήδη δύσκολη ζωή τους σε μία αποπνικτική διαδικασία που νομοτελειακά θα έχει τραγικές συνέπειες για την κοινωνία μας.
Σκοπός βέβαια της παρούσας επιστολής δεν είναι άλλος από το να σας παρακινήσουμε να ενεργήσετε θεσμικά στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων σας, για τη μεταστροφή της θλιβερής κατάστασης του ραδιοτηλεοπτικού τοπίου της χώρας. Οι αξίες που επιβάλλονται μέσα από την τηλεοπτική εικόνα είναι απόλυτα αντίθετες με αυτές που επιχειρούμε κοπιωδώς να εμπνεύσουμε τη νεολαία και τα παιδιά μας. Δεν πρόκειται “απλά για ένα παιχνίδι”, είναι η επιβολή του βάρβαρου, παράλογου, παρηκμασμένου πολιτισμού του κυρίαρχου συστήματος. Γι’ αυτό έχετε χρέος 
να τις στηλιτεύσετε με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο. Να γίνετε μπροστάρηδες σε μία μάχη ενάντια στα “τηλεοπτικά σκουπίδια”, προβάλλοντας τις αξίες της αλληλεγγύης, της συλλογικότητας, του σεβασμού του Άλλου, της φιλίας, του γνήσιου αθλητικού πνεύματος, του αληθινού αγώνα για μία δίκαιη κι ανθρώπινη κοινωνία. Είναι καθήκον σας να σκεφτείτε εκτός της πεπατημένης, να αναλάβετε πρωτοβουλίες και να προβείτε σε ενέργειες, αδιαφορώντας για τις αντιδράσεις, που θα βάλουν μία τάξη στην ασυδοσία των διαπλεκόμενων ΜΜΕ και θα αφυπνίσουν το νωχελικό τηλεθεατή-πολίτη. Γιατί εν τέλει, αυτός ακριβώς θα πρέπει να είναι ο στόχος και το καθήκον που επιβάλλει η σπουδαία θεσμική σας θέση.
Εμείς έχουμε την ελπίδα ότι πράγματι παρακινείστε από αγνή επιθυμία και ανιδιοτελή κίνητρα για να υπηρετήσετε το θεσμό και περιμένουμε αφενός μεν την αντίδρασή σας και αφετέρου δε, αν δεν προτίθεστε να αντιμετωπίσετε το θέμα, να μας δώσετε μία απάντηση.
>
Σήμερα μόνο οι ηλίθιοι κάνουν δικτατορίες με τανκς, από τη στιγμή που υπάρχει η τηλεόραση.
Umberto Eco 1932-2016, Ιταλός συγγραφέας
>>
>
Με εκτίμηση
Σαράντος Φιλιππόπουλος
Πρόεδρος Συλλόγου Εργαζομένων και Συνταξιούχων Ιονικής Τράπεζας
ΙΟΝΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ